pozycjonowaniePorady » Biologiczne zabarwienia drewna
S i n i z n a jest to szaroniebieskie zabarwienie drewna o zmiennej intensywności, niekiedy prawie czarne, wywołane przez grzyby rodzaju Ceratostomella. Sinizna występuje przede wszystkim w drewnie gatunków iglastych, a zwłaszcza u sosny najczęściej po ścięciu drzewa i w tarcicy, głównie w bielu — wyjątkowo w twar-dzieli — przeważnie na wiosnę i w lecie, w okresie optymalnych warunków, sprzyjających rozwojowi grzybni, tj. przy temperaturze 22,5-=-29°C i wilgotności drewna od 30-^80%.
Zabarwienie widoczne na powierzchni materiału w postaci kropek, plam, smug lub nawet całkowitego pokrycia — określa się mianem sinizny odkrytej, widoczne zaś dopiero po usunięciu zewnętrznych warstw drewna — nazywa się sinizną ukrytą.
W praktyce rozróżnia się siniznę surowcową w odniesieniu do drewna okrągłego i siniznę tarcicową. Zabarwienie tarcicy iglastej spowodowane sinizną powstaje na skutek niewłaściwego jej konserwowania (np. mokra tarcica sosnowa składowana w stosach bez przekładek). Zabarwienie to jest na ogół trwałe, choć w początkowym stadium siniznę tę można jeszcze stosunkowo łatwo usunąć przez zeskrobanie za pomocą stalowych szczotek.
Sinizna nie wpływa na mechaniczne właściwości drewna, obniża natomiast jego walory estetyczne i jakość produktów chemicznego przerobu oraz zwiększa jego przepuszczalność dla cieczy. Łącznie z sinizną występują niekiedy inne zabarwienia, jak bru-natnica i plamy pleśniowe.
Brunatnica jest to kawowobrunatne niejednolite zabarwienie bielastej części drewna. Występuje ona często łącznie z sinizną w drewnie gatunków iglastych, zwłaszicza w drewnie sosnowym i świerkowym.
Plamy pleśniowe są to naloty grzybni i zarodnika w postaci oddzielnych plam o barwie najczęściej szarozielonej oraz żółtej i różowej. Występują one na powierzchni wilgotnego drewna wszystkich gatunków drzew.
W drewnie gatunków liściastych występują często fałszywa twardziel i zaparzenia. Fałszywa twardziel charakteryzuje się zmianą barwy wewnętrznej warstwy drewna z naturalnej na szarobrunatną, czerwonobrunatną lub fioletową, Zarys fałszywej twardzieli na przekroju poprzecznym może być kolisty, owalny, gwiaździsty, bądź całkowicie nieregularny. Położenie fałszywej twardzieli bywa centryczne lub ekscentryczne, otacza ją niekiedy twardziel mrozowa (zamróz) widoczna tylko na świeżych przekrojach jako szary pierścień. Występuje najczęściej w drewnie bukowym, niekiedy w drewnie brzozy i innych drzewach beztwar-dzielowych gatunków liściastych. Nie wywiera ona istotnego wpływu na mechaniczne właściwości drewna, obniża jedynie jego podatność na nasycenie i gięcie drewna (mniejsza wytrzymałość na rozciąganie) oraz ujemnie wpływa na estetyczne walory materiału drzewnego.
Zaparzenie jest to stopniowa zmiana barwy i struktury drewna na skutek działania grzybów. Początkowe objawy zaparzenia występują w postaci plam czerwonobrunatnych, w dalszym etapie powstają jaśniejsze i ciemniejsze plamy i smugi, przechodzące niekiedy w ciemne linie.
Zmiana zabarwienia drewna spowodowana zaparzeniem jest wynikiem złego składowania. Powstaje ona na skutek biochemicznych zmian treści komórek miękiszowych pod wpływem powietrza wnikającego wraz z zarodnikami grzybów w drewno drzew bez-twardzielowych — liściastych. Zaparzenie występuje w drewnie okrągłym, a także w tarcicy, szczególnie grubej, złożonej „na głucho" 1. Rozpoczyna się ono zwykle od czoła i przebiega wzdłuż włókien lub od obwodu w kierunku rdzenia, powodując niekiedy w ciągu miesiąca objawy zgnilizny (np. u buka lub brzozy), przechodzącej w końcowym stadium w zgniliznę składową.